Trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động, quản trị rủi ro ngày càng đòi hỏi cách tiếp cận chủ động, từ nhận diện, đánh giá đến kiểm soát ngay trong từng quy trình vận hành. Với Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC), triển khai mô hình Ma trận rủi ro kiểm soát (RCM) là một bước cụ thể nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, nâng cao năng lực quản trị và chủ động phòng ngừa rủi ro đồng bộ trên toàn hệ thống.
Sáng 28/9/2026, tại Trụ sở Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC), chương trình đào tạo chuyên đề “Triển khai mô hình Ma trận rủi ro kiểm soát (RCM)” được tổ chức với sự tham dự của Chủ tịch HĐQT Nguyễn Cảnh Tĩnh, các thành viên HĐQT, các Phó Tổng giám đốc, lãnh đạo các Ban chuyên môn, nghiệp vụ VIMC, cán bộ phụ trách công tác quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ tại các doanh nghiệp thành viên cùng các lượng Kiểm soát viên trong toàn hệ thống.
Phát biểu khai mạc chương trình, Phó Tổng giám đốc Lê Quang Trung nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác quản trị rủi ro trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động. Theo đó, việc rà soát quy trình và triển khai đồng bộ mô hình RCM không chỉ là yêu cầu về tuân thủ quản trị mà còn là công cụ hỗ trợ VIMC và các đơn vị thành viên nâng cao hiệu quả hoạt động, bảo vệ an toàn tài sản và nguồn vốn.
Điểm quan trọng của RCM là đưa việc nhận diện và kiểm soát rủi ro vào ngay trong các quy trình tác nghiệp. Thay vì chỉ xử lý khi rủi ro phát sinh, các đơn vị có thể chủ động xác định những điểm có khả năng xảy ra rủi ro, đánh giá rủi ro và thiết kế các biện pháp kiểm soát phù hợp với từng hoạt động.
Tại chương trình, ông Hoàng Công Thắng, chuyên gia cao cấp về Kiểm soát nội bộ và Quản trị rủi ro, giới thiệu tổng quan về Mô hình Ma trận rủi ro và kiểm soát (RCM), đồng thời phân tích khả năng ứng dụng mô hình trong cấu trúc 3 tuyến phòng thủ.
Việc phân định rõ ràng các tuyến phòng thủ đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập cơ chế kiểm soát minh bạch, đồng bộ, từ khâu trực tiếp vận hành đến công tác giám sát và kiểm toán độc lập.
Một trong những nội dung trọng tâm của chương trình là rà soát, thấu hiểu hệ thống Quy trình vận hành chuẩn (SOP) trên các lĩnh vực cốt lõi gồm Tài chính, Đầu tư, Kinh doanh và Nhân sự.
Thông qua việc bóc tách và phân tích các quy trình hiện hữu, cán bộ chuyên trách được trang bị phương pháp nhận diện và đánh giá rủi ro một cách bài bản. Từ đó, các biện pháp kiểm soát được thiết kế sát hơn với thực tiễn và đặc thù hoạt động của từng đơn vị.
Cách tiếp cận này đặt quản trị rủi ro trong mối liên hệ trực tiếp với hoạt động tác nghiệp. Mỗi quy trình được xem xét không chỉ ở góc độ vận hành mà còn ở khả năng phát sinh rủi ro và hiệu lực của các biện pháp kiểm soát đang được áp dụng.
Đây cũng là cơ sở để công tác kiểm soát nội bộ chuyển từ việc rà soát đơn thuần sang đánh giá một cách có hệ thống về rủi ro và kiểm soát trong từng quy trình.
Để chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng thực tế, chương trình dành thời lượng cho các phiên thảo luận và bài tập nhóm. Các đại biểu được chia thành nhiều nhóm nhỏ, trực tiếp phân tích những tình huống thực tế và thực hành xây dựng mô hình Ma trận RCM cho từng mảng nghiệp vụ.
Với hoạt động thực hành, các học viên có điều kiện tiếp cận sâu hơn với cách thức lập Ma trận RCM, đồng thời trao đổi kinh nghiệm xử lý tình huống giữa các đơn vị.
Việc học đi đôi với thực hành cũng giúp các cán bộ phụ trách quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ và Kiểm soát viên nhìn nhận rõ hơn mối liên hệ giữa quy trình, rủi ro và biện pháp kiểm soát. Cùng với đó, chuyên gia đưa ra các phương pháp luận chuyên sâu để Kiểm soát viên thực hiện đánh giá độc lập về tính đầy đủ và hiệu lực của các biện pháp kiểm soát.
Qua chương trình, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng ở việc nắm được khái niệm và phương pháp RCM, mà quan trọng hơn là có thể vận dụng mô hình vào các quy trình nghiệp vụ cụ thể tại đơn vị.
Phát biểu tại buổi đào tạo, Chủ tịch HĐQT Nguyễn Cảnh Tĩnh đánh giá cao tinh thần học tập nghiêm túc, sôi nổi của các học viên, đồng thời ghi nhận tính thực tiễn của nội dung đào tạo.
Chủ tịch HĐQT VIMC yêu cầu lãnh đạo các Ban chuyên môn và các doanh nghiệp thành viên nhanh chóng lan tỏa kiến thức, khẩn trương hoàn thiện và áp dụng mô hình RCM vào quy trình tác nghiệp thực tế tại đơn vị mình, qua đó nâng cao sức đề kháng trước các rủi ro.
Yêu cầu này cũng đặt chương trình đào tạo trong một mục tiêu rộng hơn: kiến thức và phương pháp được trang bị phải được chuyển hóa thành công cụ quản trị cụ thể tại từng đơn vị, góp phần tạo nên một cơ chế kiểm soát thống nhất và đồng bộ trong toàn hệ thống VIMC.
Khóa đào tạo chuyên đề “Triển khai mô hình Ma trận rủi ro kiểm soát (RCM)” là bước đi cụ thể trong lộ trình chuẩn hóa công tác quản trị của VIMC theo các thông lệ quốc tế tiên tiến. Chương trình không chỉ góp phần bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng thực hành cho đội ngũ cán bộ trong toàn hệ thống mà còn thể hiện quyết tâm của VIMC trong việc duy trì hệ thống quản trị vững chắc, chủ động phòng ngừa rủi ro, tạo tiền đề cho sự phát triển bứt phá và bền vững.
