Các chủ tàu sẽ không tiếp tục cho tàu quá cảnh qua eo biển Hormuz trong vòng vài tuần tới cho đến khi họ tự tin rằng thỏa thuận Mỹ – Iran là “thực chất”.
“Những gì cần phải được thiết lập không chỉ là một thỏa thuận đơn thuần giữa các quốc gia liên quan, mà nó phải mang tính thực chất và được chuyển hóa vào các tình huống thực tế tại eo biển Hormuz, để các hãng tàu có thể cảm thấy thoải mái khi đi qua”, ông Jotaro Tamura, giám đốc điều hành của hãng tàu Mitsui O.S.K. Lines của Nhật Bản, phát biểu với truyền thông ngày 15/6.
“Nhìn vào những trải nghiệm trong vài tháng qua, tôi nghĩ hợp lý khi giả định rằng việc này có thể mất ít nhất vài tuần hoặc nếu không muốn nói là một tháng”, ông Tamura nói.
Cuộc chiến Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 với các cuộc không kích của Mỹ – Israel đã phần nào làm đình trệ hoạt động vận tải qua tuyến đường quá cảnh vốn chiếm khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới, cùng với các sản phẩm như nhôm và urê.
Mitsui O.S.K, 1 trong 3 công ty vận tải biển lớn nhất Nhật Bản, sở hữu một đội tàu gồm hơn 900 chiếc, bao gồm tàu chở hàng rời, tàu chở dầu và tàu phà.
Báo cáo của Financial Times cho biết thỏa thuận đang trong quá trình hoàn tất giữa Mỹ và Iran không làm thay đổi quan điểm của ông Tamura.
Cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đã hoàn tất thỏa thuận với Iran nhằm chấm dứt xung đột. Biên bản ghi nhớ hiểu biết đã được ký kết trực tuyến hôm 15/6, trong khi hai bên dự kiến ký trực tiếp vào ngày 19/6 tới tại Thụy Sĩ.
Theo nội dung được tiết lộ, thỏa thuận yêu cầu chấm dứt ngay lập tức giao tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả Li Băng, và Mỹ cũng chấm dứt ngay lập tức phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran.
Ông Trump cho biết, eo biển Hormuz sẽ mở trở lại và hoàn toàn miễn phí sau khi thỏa thuận được ký kết vào ngày 19/6.
Mặc dù vậy, trong một bài đăng trên Truth Social, ông nói rằng các tàu chở đầy dầu đang bắt đầu rời khỏi eo biển, “đi dọc theo đường cao tốc phía Nam, nơi hoàn toàn an toàn, bảo đảm và nguyên vẹn”.
“Các tàu thuyền đang bắt đầu di chuyển, nhiều tàu chở đầy dầu rời khỏi eo biển Hormuz. Chúng đang đi dọc theo phía Nam, hoàn toàn an toàn, bảo mật và nguyên vẹn. Còn có những tuyến đường đi khác nữa”, ông Trump viết.
Mặc dù vậy, các hãng tàu và chuyên gia an ninh hàng hải cảnh báo rủi ro từ thủy lôi ở eo biển vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn.
Giám đốc an toàn và an ninh của Hiệp hội Chủ tàu BIMCO Jakob Larsen cho rằng, việc phát hiện và vô hiệu hóa thủy lôi rất phức tạp, đòi hỏi các năng lực quân sự chuyên biệt như tàu rà phá thủy lôi, trực thăng và các phương tiện điều khiển từ xa.
Thậm chí, ngay khi tuyến đường thủy đã được dọn sạch, nó vẫn có thể bị rải thủy lôi trở lại trong thời gian ngắn.
BIMCO cho rằng, các tuyên bố hiện nay của cả Mỹ và Iran chưa làm rõ những vấn đề quan trọng như tuyến hàng hải an toàn, lịch trình di chuyển của tàu thuyền, cơ chế phối hợp với lực lượng hải quân cũng như các phương án ứng phó khẩn cấp.
