Kể từ ngày thành lập đến nay, Đảng Cộng sản đã trải qua 2 hội nghị và 13 kỳ đại hội. Mỗi kỳ Đại hội Đảng là một mốc lịch sử quan trọng ghi nhận những thắng lợi, thành tựu và những bài học kinh nghiệm của cách mạng Việt Nam.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, dân tộc Việt Nam đã giành được những thắng lợi vẻ vang: từ thành công của Cách mạng tháng Tám 1945, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đến thắng lợi của hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp (1945-1954) và đế quốc Mỹ (1954-1975) cho tới xây dựng một đất nước Việt Nam hội nhập, không ngừng phát triển như hiện nay.
Những thắng lợi vĩ đại trên có ý nghĩa lịch sử và thời đại, bắt nguồn từ đường lối lãnh đạo của Đảng, trước hết là việc hoạch định cương lĩnh đúng đắn, sáng tạo và có tính hiện thực cao; sự đoàn kết nhất trí một lòng của toàn Đảng, toàn dân vượt qua mọi khó khăn, gian khổ quyết tâm xây dựng nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập và giàu mạnh.
Đại hội Đảng lần thứ nhất: Chống đế quốc, chống chiến tranh
Đại hội Đại biểu lần thứ I của Đảng diễn ra từ ngày 28 đến 31/3/1935, tại một địa điểm ở phố Quan Công, Ma Cao (Trung Quốc). Đồng chí Lê Hồng Phong được bầu làm Tổng Bí thư (tháng 7/1936, đồng chí Hà Huy Tập được cử làm Tổng Bí thư, đến tháng 3/1938, đồng chí Nguyễn Văn Cừ được cử làm Tổng Bí thư và đến tháng 5/1941, đồng chí Trường Chinh được bầu làm Tổng Bí thư).
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ nhất của Đảng đề ra 3 nhiệm vụ quan trọng, lãnh đạo toàn dân chống đế quốc, chống chiến tranh.
Đại hội Đảng II: Kháng chiến, kiến quốc
Đại hội Đại biểu lần thứ II của Đảng diễn ra từ ngày 11 đến 19/2/1951, tại xã Vinh Quang (nay là xã Kim Bình), huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang. Đồng chí Hồ Chí Minh được bầu là Chủ tịch Đảng, đồng chí Trường Chinh được bầu làm Tổng Bí thư.
Đại hội lần thứ II của Đảng quyết nghị đưa Đảng ra hoạt động công khai với tên gọi là Đảng Lao động Việt Nam, lãnh đạo toàn dân vừa kháng chiến, vừa kiến quốc.
Đại hội Đảng III: Lãnh đạo nhân dân vượt qua nhiều thử thách
Đại hội Đại biểu lần thứ III của Đảng diễn ra từ ngày 5 đến ngày 10/9/1960 tại thủ đô Hà Nội. Đồng chí Hồ Chí Minh được bầu lại làm Chủ tịch Đảng; đồng chí Lê Duẩn được bầu làm Bí thư thứ nhất.
Từ Đại hội lần thứ III đến Đại hội IV (1960-1976), đất nước vừa đương đầu với cuộc chiến tranh xâm lược quy mô lớn nhất và tàn bạo nhất của đế quốc Mỹ, vừa xây dựng và bảo vệ miền Bắc XHCN.
Đại hội Đảng IV: Độc lập và thống nhất nước nhà
Đại hội Đại biểu lần thứ IV của Đảng diễn ra từ ngày 14 đến ngày 20/12/1976 tại thủ đô Hà Nội. Đồng chí Lê Duẩn được bầu làm Tổng Bí thư.
Đại hội Đảng IV là Đại hội toàn thắng của sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất nước nhà, cả nước tiến lên xây dựng CNXH.
Đại hội Đảng V: Bước chuyển quan trọng trong tư duy
Đại hội Đại biểu lần thứ V của Đảng diễn ra từ ngày 27 đến 31/3/1982 tại thủ đô Hà Nội. Đồng chí Lê Duẩn được bầu lại làm Tổng Bí thư (ngày 14/7/1986, Ban Chấp hành Trung ương họp phiên đặc biệt. Đồng chí Trường Chinh được bầu giữ chức Tổng Bí thư thay đồng chí Lê Duần từ trần ngày 10/7/1986).
Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa V (tháng 6/1985) đã quyết định bước chuyển quan trọng trong tư duy của Đảng về xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, chuyển hẳn nền kinh tế sang hạch toán kinh tế kinh doanh XHCN.
Đại hội Đảng VI: Quyết tâm đổi mới
Đại hội Đại biểu lần thứ VI của Đảng diễn ra từ ngày 15 đến 18/12/1986 tại thủ đô Hà Nội. Đồng chí Nguyễn Văn Linh được bầu làm Tổng Bí thư.
Đại hội đề ra đường lối đổi mới toàn diện đất nước, đưa đất nước vượt qua khó khăn, tiến lên phía trước.
Đại hội Đảng VII: Đưa đất nước đi theo con đường đổi mới
Đại hội Đại biểu lần thứ VII của Đảng diễn ra tại thủ đô Hà Nội từ ngày 24 đến 27/6/1991. Đồng chí Đỗ Mười được bầu làm Tổng Bí thư.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII tiếp tục thực hiện nhiệm vụ đưa đất nước đi theo con đường đổi mới, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Đại hội Đảng VIII: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Đại hội Đại biểu lần thứ VIII của Đảng diễn ra từ ngày 28/6 đến 1/7/1996 tại thủ đô Hà Nội. Đồng chí Đỗ Mười được bầu làm Tổng Bí thư (tại Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII ngày 26/12/1997 bầu đồng chí Lê Khả Phiêu giữ chức vụ Tổng Bí thư).
Trung ương Đảng xác định phải tiếp tục đổi mới, chuyển đất nước sang thời kỳ phát triển mới – thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Đại hội Đảng IX: Đất nước bước vào thế kỷ mới
Đại hội Đại biểu lần thứ IX của Đảng diễn ra từ ngày 19 đến 22/4/2001 tại thủ đô Hà Nội. Đồng chí Nông Đức Mạnh được bầu làm Tổng Bí thư.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX là Đại hội của trí tuệ, dân chủ, đoàn kết, đổi mới. Toàn Đảng, toàn dân vững bước vào thế kỷ XXI.
Đại hội Đảng X: Thay đổi trong nhận thức và tư duy
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng diễn ra từ ngày 18 đến ngày 25/4/2006 tại thủ đô Hà Nội. Đồng chí Nông Đức Mạnh được bầu lại làm Tổng Bí thư.
Đại hội Đảng X khẳng định những bước tiến quan trọng trong nhận thức của Đảng sau 20 năm đổi mới, thể hiện bước đột phá trong thay đổi tư duy của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Đại hội Đảng XI: Đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới
Đại hội Đại biểu lần thứ XI của Đảng diễn ra từ ngày 12 đến 19/1/2011 tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, thủ đô Hà Nội. Đồng chí Nguyễn Phú Trọng được bầu giữ chức Tổng Bí thư.
Đại hội Đảng XI thông qua những quyết sách trên tất cả các lĩnh vực cơ bản và trọng yếu của sự nghiệp phát triển đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tạo nền tảng để đến năm 2020, nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.
Đại hội Đảng XII: Tăng cường xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh
Đại hội Đại biểu lần thứ XII của Đảng diễn ra từ ngày 20 đến 28/1/2016 tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, thủ đô Hà Nội. Đồng chí Nguyễn Phú Trọng được bầu lại giữ chức Tổng Bí thư.
Nội dung đầu tiên của chủ đề Đại hội Đảng lần thứ XII được xác định là tăng cường xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.
Đại hội Đảng XIII: Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; khơi dậy ý chí và quyết tâm phát triển đất nước, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại; tiếp tục đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hoà bình, ổn định; phấn đấu để đến giữa thế kỷ XXI, nước ta trở thành một nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Đại hội được tổ chức vào thời điểm toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, đạt được nhiều thành quả rất quan trọng, khá toàn diện, tạo nhiều dấu ấn nổi bật; góp phần tô đậm những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của 35 năm đổi mới; 30 năm thực hiện Cương lĩnh năm 1991; 10 năm thực hiện Cương lĩnh bổ sung, phát triển năm 2011 và Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm 2011-2020.
Đại hội XIII của Đảng họp từ ngày 25/1 đến ngày 1/2/2021, tại Thủ đô Hà Nội. Tham dự Đại hội có 1.587 đại biểu, đại diện cho hơn 5,1 triệu đảng viên trong cả nước.
Đại hội XIII không chỉ đánh giá chiến lược 10 năm, mà nhìn nhận, đánh giá lại toàn diện 35 năm đổi mới của đất nước, những kết quả đạt được nổi bật và Đại hội đã đi đến thống nhất đánh giá là đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày hôm nay, được đưa vào trong Nghị quyết của Đại hội.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII Đảng Cộng sản Việt Nam nghe đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đọc Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về các văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. (Nguồn: TTXVN)
Đại hội đề ra phương hướng, nhiệm vụ 5 năm tới và hướng tới định hướng cho đất nước phát triển, 100 năm kỷ niệm ngày thành lập Đảng, 100 năm kỷ niệm thành lập Nước. Tinh thần của Đại hội, không khí, quyết tâm đó là khát vọng của đại biểu, của các tầng lớp nhân dân xây dựng đất nước phát triển.
Đại hội XIII đã bầu chọn 200 đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương khóa mới, trong đó có 180 Ủy viên chính thức, 20 Ủy viên dự khuyết. Tại Hội nghị lần thứ nhất, Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII đã bầu Bộ Chính trị gồm 18 đồng chí.
Ban Bí thư Trung ương khóa XIII gồm một số đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị được Bộ Chính trị phân công tham gia Ban Bí thư và 5 đồng chí được bầu tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII.
Với sự thống nhất rất cao, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã bầu đồng chí Nguyễn Phú Trọng tiếp tục giữ chức vụ Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII.
Ngày 19/7/2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng qua đời, trong niềm tiếc thương vô hạn của đồng bào cả nước và bạn bè quốc tế. Suốt cuộc đời cống hiến vì nước, vì dân, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã để lại hệ thống tư tưởng và lý luận quý giá về con đường cách mạng Việt Nam trong thời đại mới; là tấm gương sáng ngời về học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Ngày 3/8/2024, Ban Chấp hành Trung ương Đảng tín nhiệm bầu đồng chí Tô Lâm làm Tổng Bí thư.
Tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội bầu đồng chí Trần Thanh Mẫn làm Chủ tịch Quốc hội; tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội miễn nhiệm chức vụ Chủ tịch nước đối với đồng chí Tô Lâm và bầu đồng chí Lương Cường làm Chủ tịch nước.
Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến cùng các Phó Chủ tịch Quốc hội tặng hoa chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm và Chủ tịch nước Lương Cường. (Nguồn: TTXVN)
Việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt đã thể hiện tinh thần đoàn kết, quyết tâm cao của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta giữ vững ổn định và phát triển đất nước, tạo đà vững chắc tiến vào kỷ nguyên mới.
Lần đầu tiên Bộ Chính trị quyết định kỷ luật cảnh cáo đối với lãnh đạo chủ chốt, đồng chí Nguyễn Xuân Phúc do vi phạm trong thời gian giữ chức vụ Thủ tướng và đồng chí Vương Đình Huệ trong thời gian giữ chức vụ Chủ tịch Quốc hội.
Lý luận về đường lối đổi mới, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta ngày càng được hoàn thiện và từng bước được hiện thực hóa.
Trong Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về các văn kiện trình Đại hội XIII, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định: “Chúng ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện hơn so với những năm trước đổi mới. Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể nói rằng: Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay.”
Trả lời phỏng vấn của Thông tấn xã Việt Nam nhân dịp Năm mới 2025, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định giờ đây, chúng ta bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, khởi đầu bằng sự kiện trọng đại – Đại hội XIV của Đảng. Kỷ nguyên trước tạo tiền đề cho kỷ nguyên sau, kỷ nguyên sau kế thừa, phát triển thành tựu của kỷ nguyên trước, làm cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội ngày càng hòa quyện, phát triển không ngừng. Ý Đảng hòa quyện lòng dân, khát vọng đưa đất nước vươn mình tiến vào kỷ nguyên mới. Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc là kỷ nguyên phát triển bứt phá, tăng tốc dưới sự lãnh đạo của Đảng, xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc; đuổi kịp, tiến cùng, sánh vai với các cường quốc năm châu./.
