Trong bối cảnh ngành hàng hải toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ dưới tác động của chuyển đổi số, xu hướng phát triển xanh và biến động chuỗi cung ứng quốc tế, bài toán nhân lực đang trở thành một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Không còn dừng ở nhu cầu tuyển dụng lao động vận hành truyền thống, các doanh nghiệp hàng hải hiện nay đang chuyển sang tìm kiếm thế hệ nhân lực mới, những người có tư duy tích hợp, khả năng thích ứng công nghệ và năng lực làm việc trong môi trường toàn cầu hóa.

Tọa đàm “Chuyện Nghề Hàng Hải” do Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) phối hợp cùng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam tổ chức

Tọa đàm “Chuyện Nghề Hàng Hải” do Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) phối hợp cùng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam tổ chức mới đây tại Hải Phòng cho thấy rõ xu hướng này, khi câu chuyện tuyển dụng không chỉ dừng ở việc tìm người lao động, mà đã trở thành chiến lược phát triển nguồn nhân lực dài hạn cho hệ sinh thái logistics biển tương lai.

Ngành hàng hải Việt Nam đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới cùng chiến lược phát triển kinh tế biển quốc gia. Hệ thống cảng nước sâu liên tục được mở rộng, vận tải container quốc tế phát triển nhanh, nhu cầu dịch vụ logistics tích hợp ngày càng gia tăng.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của ngành hiện nay không nằm ở hạ tầng hay công nghệ, mà nằm ở con người.

Không khó để tuyển dụng lao động phổ thông phục vụ khai thác cảng hay vận hành logistics. Điều thị trường thực sự thiếu là đội ngũ nhân lực có khả năng làm việc trong môi trường quốc tế, hiểu chuỗi cung ứng hiện đại, thành thạo công nghệ và có tư duy quản trị đa lĩnh vực.

Đây cũng là lý do ngày càng nhiều doanh nghiệp logistics, cảng biển và vận tải biển chuyển từ tư duy “tuyển dụng thụ động” sang chiến lược xây dựng thương hiệu nhân sự ngay từ giảng đường đại học.

Tiến sĩ Đặng Mạnh Hà – Giám đốc Chi nhánh VIMC tại Hải Phòng chia sẻ về xu hướng phát triển ngành hàng hải và định hướng chiến lược của VIMC.

Tại Tọa đàm “Chuyện Nghề Hàng Hải”, Tiến sĩ Đặng Mạnh Hà – Giám đốc Chi nhánh VIMC tại Hải Phòng đã phác họa bức tranh về một ngành hàng hải đang thay đổi nhanh chóng dưới tác động của chuyển đổi số, phát triển xanh và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo định hướng phát triển mới, VIMC đặt mục tiêu trở thành tập đoàn logistics đường biển tích hợp hàng đầu Việt Nam, phát triển trên ba trụ cột chiến lược gồm cảng biển, vận tải biển và dịch vụ hàng hải.

Trong mô hình đó, việc kết nối đồng bộ các mắt xích của chuỗi cung ứng không còn đơn thuần là lợi thế cạnh tranh, mà đã trở thành điều kiện sống còn đối với doanh nghiệp.

Và để vận hành được hệ sinh thái ấy, ngành hàng hải cần một thế hệ nhân sự hoàn toàn mới.

Một trong những thay đổi lớn nhất của ngành hàng hải hiện nay là sự dịch chuyển từ mô hình khai thác truyền thống sang mô hình logistics tích hợp dựa trên dữ liệu, công nghệ và quản trị chuỗi cung ứng.

Điều đó cũng làm thay đổi chân dung nhân sự của ngành.

Tại phiên tọa đàm, đại diện các doanh nghiệp thành viên và Ban chuyên môn của VIMC đã mang đến góc nhìn thực tế về những yêu cầu mới của thị trường lao động.

Ông Nguyễn Quang Minh – Tổng Giám đốc VOSCO chia sẻ góc nhìn thực tiễn về xu hướng phát triển của lĩnh vực vận tải biển và yêu cầu năng lực đối với nhân sự

Ở lĩnh vực vận tải biển, ông Nguyễn Quang Minh – Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Vận tải biển Việt Nam(VOSCO) cho rằng vận tải biển hiện không còn hoạt động như một lĩnh vực độc lập, mà trở thành mắt xích trong chuỗi logistics tích hợp toàn cầu. Vì vậy, doanh nghiệp không chỉ cần nhân sự giỏi vận hành mà còn cần những người có khả năng phân tích thị trường, thích ứng với biến động quốc tế, quản trị rủi ro và sở hữu tư duy kinh doanh toàn cầu.

Trong khi đó, lĩnh vực cảng biển cũng đang chuyển đổi mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ số.

Ông Nguyễn Duy Anh – Phó Trưởng phòng Kinh doanh Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng, chia sẻ về quá trình chuyển đổi sang mô hình cảng thông minh, nơi dữ liệu, tự động hóa và công nghệ số ngày càng đóng vai trò trung tâm trong hoạt động khai thác.

Sự thay đổi này kéo theo nhu cầu lớn về các nhóm nhân sự liên quan đến phân tích dữ liệu, công nghệ vận hành, quản trị hệ thống, logistics số và điều phối chuỗi cung ứng thông minh.

Nói cách khác, ngành hàng hải hiện đại không còn chỉ dành cho những người “đi biển”.

Đây đang trở thành ngành của công nghệ, dữ liệu, logistics tích hợp và quản trị toàn cầu.

Điểm đáng chú ý của chương trình không nằm ở những phần giới thiệu doanh nghiệp, mà ở cách VIMC tiếp cận sinh viên bằng những câu chuyện nghề nghiệp thực tế và trải nghiệm “thực chiến” của ngành.

Sinh viên Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đặt câu hỏi về cơ hội nghề nghiệp trong ngành hàng hải và tạo VIMC

Không còn khoảng cách giữa diễn giả và người nghe như các buổi tuyển dụng truyền thống, chương trình được thiết kế theo mô hình đối thoại mở, nơi sinh viên trực tiếp đặt câu hỏi về cơ hội ứng tuyển trái ngành, môi trường làm việc, áp lực nghề nghiệp, cơ hội phát triển, bình đẳng giới trong vận hành hay những khó khăn trong giai đoạn đầu đi làm.

Các chuyên gia của VIMC không chỉ nói về cơ hội, mà còn thẳng thắn chia sẻ những yêu cầu khắt khe của ngành logistics, hàng hải hiện đại: tính kỷ luật, tư duy hệ thống, khả năng phối hợp, xử lý tình huống và thích ứng với môi trường quốc tế nhiều biến động.

Trong bối cảnh thế hệ lao động trẻ ngày càng coi trọng trải nghiệm, môi trường phát triển và giá trị cá nhân, cách tiếp cận này cho thấy sự thay đổi đáng kể trong tư duy tuyển dụng của doanh nghiệp hàng hải.

Thay vì chờ ứng viên tìm đến, doanh nghiệp chủ động đi tìm nhân tài.

Thay vì chỉ tuyển người, doanh nghiệp hướng tới xây dựng cộng đồng nhân lực tương lai.

Chương trình “Hải trình Thủ lĩnh trẻ” được giới thiệu như một hành trình phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho VIMC

Một trong những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm tại chương trình là phần giới thiệu chương trình Management Trainee – “Hải trình Thủ lĩnh trẻ”.

Trong ngành hàng hải, nơi quá trình đào tạo nhân sự thường kéo dài và đòi hỏi trải nghiệm thực tiễn sâu, việc xây dựng đội ngũ lãnh đạo kế cận luôn là bài toán mang tính chiến lược.

Theo đại diện Ban Tổ chức, chương trình được thiết kế xoay quanh ba trụ cột hoạt động chính: cảng biển, vận tải biển và dịch vụ logistics. Thay vì đào tạo theo chiều dọc một chuyên môn, chương trình hướng tới việc phát triển năng lực theo chiều ngang, tức hiểu toàn bộ chuỗi giá trị.

Cách tiếp cận này phù hợp với xu hướng logistics tích hợp, nơi ranh giới giữa các lĩnh vực ngày càng mờ đi. Một quyết định ở khâu vận tải có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất cảng, chi phí lưu kho hay trải nghiệm khách hàng cuối cùng. Do đó, nhân sự quản lý không chỉ cần chuyên môn mà còn phải có khả năng nhìn nhận hệ thống một cách tổng thể.

Đáng chú ý, chương trình không đặt nặng rào cản “đúng ngành” theo tư duy tuyển dụng truyền thống.

Thông điệp được các diễn giả nhiều lần nhấn mạnh là doanh nghiệp sẵn sàng trao cơ hội cho những người trẻ có năng lực, tinh thần học hỏi và khả năng thích ứng.

Trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh chóng, đây là tín hiệu cho thấy ngành hàng hải đang trở nên mở hơn, linh hoạt hơn và cạnh tranh hơn trong cuộc đua thu hút nhân tài.

Sự sôi động của Tọa đàm “Chuyện Nghề Hàng Hải” phản ánh một xu hướng lớn hơn đang diễn ra trong ngành logistics Việt Nam: cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt để thu hút nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao.

Khi các doanh nghiệp đồng loạt đầu tư vào cảng nước sâu, logistics tích hợp, chuyển đổi số, chuỗi cung ứng xanh và vận tải quốc tế, yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh không còn chỉ nằm ở hạ tầng, đội tàu hay quy mô khai thác.

Một thế hệ nhân lực mới đang được kỳ vọng sẽ dẫn dắt ngành hàng hải Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển mới, số hóa hơn, xanh hơn, kết nối toàn cầu hơn và tạo ra giá trị gia tăng cao hơn.

Trong hành trình đó, những chương trình như Management Trainee – “Hải trình Thủ lĩnh trẻ” của VIMC không chỉ đơn thuần là hoạt động tuyển dụng hay truyền thông thương hiệu.

Đó là tín hiệu cho thấy các doanh nghiệp hàng hải Việt Nam đang bắt đầu bước vào cuộc chơi dài hạn của chiến lược nhân tài nơi giảng đường đại học trở thành điểm khởi đầu cho hành trình xây dựng những thủ lĩnh hàng hải tương lai.